Duurzaam warme kerken
« UKP NESK: Monitoring van de TempeloverzichtWarmBouwen vs. niets doen »
Goed nieuws voor kerken in Nederland die leeg staan omdat het binnen meer dan de helft van het jaar te koud is. De gemeente Den Haag laat stichting WarmBouwen onderzoeken of de Lourdeskerk in Scheveningen zichzelf door toepassing van het WarmBouwenconcept het hele jaar op een constante basistemperatuur kan houden. Zonder dat daar fossiele brandstoffen aan te pas komen. De stichting wil de uitkomsten van dit onderzoek benutten om een module voor verschillende gebouwtypen van kerken te ontwikkelen zodat voor elke kerk met een beperkt vooronderzoek volstaan kan worden.
De Lourdeskerk in Scheveningen
Het probleem van de leegstaande kerken in dorpen en steden in Nederland is inmiddels een bekend gegeven. De leegloop van kerken is één van de oorzaken, maar het warm houden van kerken is zo mogelijk nog een belangrijkere oorzaak. Want in veel gevallen staan ondernemers of organisaties klaar om in overleg met de kerkorganisatie een nieuwe invulling mogelijk te maken. Maar als blijkt dat meer de helft van het jaar de stookkosten kunnen oplopen tot 400 euro per dag lopen de meeste exploitatiemodellen compleet vast. Dit geldt ook voor de Lourdeskerk in Scheveningen die stichting WarmBouwen in opdracht van de gemeente Den Haag gaat onderzoeken. De Lourdeskerk is een ontwerp van Architect Kropholler uit 1913 en is een rijksmonument. De katholieke kerkgemeenschap heeft op dit moment de kleinere Lourdeskapel aan de voorzijde in gebruik. De Haagse ondernemer Noël de Bruin heeft, samen met zijn broer, een spiritueel centrum Chizone in het achterste deel van de kerk. Zij huren de grote monumentale ruimte van de kerkgemeenschap, en moeten zelf de verwarming betalen. De monumentale kerkruimte, die pal naast het Circustheater ligt, zou ook heel goed verhuurd kunnen worden voor recepties en presentaties. Maar de winstmarges voor Chizone verdampen volledig vanwege de stookkosten. En het restaureren van monumentale kerken als de Lourdeskerk heeft alleen zin als er zicht is op een gezond exploitatiemodel. WarmBouwen kan een oplossing bieden voor deze exploitatieproblemen.
Het principe van WarmBouwen is innovatief en simpel tegelijk. Het gaat namelijk niet uit van energieschaarste zoals de gangbare duurzame renovatiemethodes doen, maar stelt juist dat er meer dan genoeg natuurlijk energie voorhanden is. Alleen is die energie niet altijd op de juiste momenten voor handen. Als we die uitersten met elkaar in evenwicht weten te brengen, met hulp van bestaande en beproefde technieken, dan zijn gebouwen en ook kerken in staat om zichzelf warm te houden. De meeste kerken hebben een aantal bouwkenmerken met elkaar gemeen, waardoor het goed mogelijk is om een praktische aanpak te ontwikkelen waarop per situatie gevarieerd kan worden. Vaak hebben kerken dezelfde kenmerken: bijvoorbeeld de stenen vloeren, hoge ruimtes, dikke muren, en hoge daken. Over het algemeen zijn deze kenmerken zeer geschikt om de afvang en afgifte van warmte te realiseren. In alle gevallen dient gezocht te worden naar mogelijkheden voor warmteopslag om een energetische balans tussen zomer en winter te kunnen realiseren. Dat zal per kerk verschillen vanwege de omgeving en omstandigheden. WarmBouwendeskundigen verwachten dat, afhankelijk van de omstandigheden, het hele jaar door zonder stoken van fossiele brandstoffen een constante basistemperatuur van ongeveer 16 ℃ mogelijk is. Met minimale middelen kan deze basis temperatuur dan verhoogd worden tot 19 ℃. De energieopvang uit de zon, de afgifte en opslag ervan, dienen daarbij zodanig in het gebouw ingepast te worden dat dit geen invloed heeft op de architectuur van het gebouw. Het gaat om duurzaamheid mét behoudt van de monumentale waarden.
Maar ook voor kerken die nog wel door een kerkgemeenschap worden gebruikt is de klimaatbeheersing voor het exploitatiemodel van essentieel belang. Op dit moment staan er voor WarmBouwen meerdere onderzoeken naar en klimaatbeheersing in kerken op stapel. Deze onderzoeken worden in samenwerking met Nibag uit Oldenzaal uitgevoerd. Een mooi voorbeeld is de klimaatbeheersing van de Jozefkerk in Assen. Deze Neoclassisistische kerk uit 1848 heeft een bijzonder orgel waardoor er minmaal een basistemperatuur van 16 ℃ en een beheerste luchtvochtigheid in de kerk zouden moeten zijn. Daarom heeft de kerkgemeenschap zelf het initiatief genomen voor dit onderzoek. Verwacht wordt dat WarmBouwen voor betere klimaatbeheersing kan zorgen zodat de exploitatiekosten voor de Jozefkerk beheersbaar blijven, en het monumentale karakter inclusief het orgel behouden kunnen blijven.
Meer informatie over de duurzaam warme kerken kunt u krijgen door een mail naar info@warmbouwen.nl te sturen.
« UKP NESK: Monitoring van de TempeloverzichtWarmBouwen vs. niets doen »